فصل گفت قاضى عزّ الدّين 359 سلام مىرساند و همواره ثناى شما و حمد شما مىگويد . فرمود : هر كه از ما كُند به نيكى ياد * يادش اندر جهان به نيكى باد اگر كسى در حقّ كسى نيك گويد آن خير و نيكى به وى عايد مىشود . و در حقيقت ، آن ثنا و حمد به خود مىگويد . نظير اين ، چنان باشد كه كسى گرد خانهء خود گلستان و ريحان كارد . هر بارى كه نظر كند گل و ريحان بيند ، او دايما در بهشت باشد . چون خو كرد به خير گفتن مردمان ، چون به خير يكى مشغول شد ، آن كس محبوب وى شد ، و چون ازويش ياد آيد محبوب را ياد آورده باشد . و ياد آوردن محبوب گل و گلستان است و روح و راحت است . و چون بد يكى گفت آن كس در نظر او مبغوض شد . چون ازو ياد كند و خيال او پيش آيد ، چنان است كه مار يا كژدم يا خار و خاشاك در نظر او پيش آيد . اكنون چون مىتوانى كه شب و روز گل و گلستان بينى و رياض ارم بينى ، چرا در ميان خارستان و مارستان گردى ؟ همه را دوست دار تا هميشه در گل و گلستان باشى . و چون همه را دشمن دارى ، خيال دشمنان در نظر مىآيد ، چنان است كه شب و روز در خارستان و مارستان مىگردى . پس اوليا كه همه را دوست مىدارند ، و نيك مىبينند ، آن را براى غير نمىكنند ، براى خود كارى مىكنند ، تا مبادا كه خيالى مكروه و مبغوض در نظر ايشان آيد . چون ذكر مردمان و خيال مردمان درين دنيا لا بد و ناگزيرست ، پس جهد كردند كه در ياد ايشان و ذكر ايشان همه محبوب و مطلوب آيد تا كراهت مبغوض مشوّش راه ايشان نگردد . پس هرچه مىكنى در حقّ خلق و ذكر ايشان مىكنى به خير و شرّ ، آن جمله به تو عايد مىشود . و ازين مىفرمايد حق تعالى مَنْ عَمِلَ